تزكيه خواهند شد ) . و آيه : ( وَ الَّذِينَ هُمْ لِلزَّكاةِ فاعِلُونَ - 4 / مؤمنون ) . يعنى : اين گونه عبادات را كه بايستى انجام دهند ، انجام مىدهند و خداوند تزكيه‌شان مىكند و خود خويشتن پاكيزه گردانند كه هر دو معنى - يكى است . در آيه اخير واژه - لِلزَّكاةِ « 1 » - براى فاعِلُونَ ، مفعول نيست بلكه حرف ( ل ) بر سر

--> ( 1 ) اين واژه با معانى مختلفش به طور خلاصه از مآخذ مهم ديگر و معانى كه راغب رحمه اللّه آورده به شرح زير است : زكا ، يزكو ، زكاء ( بدون تشديد حرف كاف كه فعل لازم است ) يعنى : 1 - نموّ كرد و فزون شد . 2 - پاكيزه و اصلاح شد و افعل تفضيلش - ازكى - است . زكّا ، يزكّى ، تزكية ( با تشديد حرف كاف كه فعل متعدّى است ) يعنى : 1 - پاكش كرد و اصلاحش نمود . 2 - مدحش كرد و آن را ستود و به پاكى نسبتش داد . پس اين فعل در حالت اثبات و امر متعدّى است و به معنى اصلاح كردن و پاكيزه كن هست . ولى به صورت نهى و مضارع اخبارى در مدح ، و خود بزرگ بينى ، ستايش نفس و به پاكى نسبت دادن خويش است كه بسيار ناپسند است . مثل آيات : ( فَلا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ - 32 / نجم ) و ( أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ - 49 / نساء ) ( معجم الفاظ القرآن الكريم و خلاصه متن راغب ) زكّى و تزكّى : پاك شدن از گناهان با عمل صالح . و زكات طهارت و پاكى است كه در زكات مال به كار مىرود . زيرا پرداخت آن مال را كه احتمال گناه و حرام در آن هست و حقّ خداوند تعالى كه همان حق مستضعفين جامعه است پرداخت نشده پاك مىكند ، بركتش مىدهد و از آفات مصونش مىدارد . زاكية : نفس و جانى است كه هرگز گناه نكرده و به گناه آلوده نشده ولى - زكيّة - نفسى است كه گناه كرده و توبه نموده . و در آيهء : ( غُلاماً زَكِيًّا - 18 / مريم ) فرزندى كه از گناه پاك و در كارهاى نيك رو به كمال است و آيه : ( قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها - 9 / شمس ) . يعنى : پيروز و ظفرمند است كسى كه با عمل صالح ، نفس خويش پاك كرد . ( تفسير غريب القرآن ص 34 / طريحى ) . جميل بن دراج از ابى عبد اللّه ( ع ) در باره آيهء ( فَلا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقى - 22 / نجم ) سؤال مىكند مىفرمايد : هو قول الانسان : صلّيت البارحة و صمت امس و نحو هذا : يعنى در آيه نهى از اين است كه انسان بگويد ديشب نماز خواندم و ديروز روزه بودم و از اين قبيل سخنان . واژه - زكات - در قرآن و سنّت تكرار شده است يا مصدر - زكّى ، يزكّى است يعنى رشد كرد و بركت يافت و يا از مصدر - زكا ، يزكو - است يعنى پاك شدن ، زكات مال پاكى مال است و زكات فطره پاكى بدن است . ( مجمع البحرين 1 / 204 ) . ابن منظور و ابن سيدة در حديثى از على ( ع ) نقل مىكنند كه : و فى حديث على رضى اللّه عنه و كرّم اللّه .